Week 7

Hoe hardlopen een sport werd

Hardlopen is ouder dan welke sport ook, ouder dan de beschaving, ouder dan schoenen. Lang voordat het werd geklokt of met medailles bekroond, was het simpelweg de manier waarop onze voorouders voedsel vingen, gevaar ontvluchtten en afstanden overbrugden. Alles wat later kwam, de stadions en de wereldrecords, is gebouwd op die oerbasis van mensen die op twee benen langer in beweging konden blijven dan het meeste van wat ze achtervolgden.

Van overleven tot spektakel

De verschuiving van noodzaak naar competitie komt duidelijk naar voren in de oudheid. Vooral de Grieken maakten van hardlopen een evenement: hardloopwedstrijden stonden centraal bij de oorspronkelijke Olympische Spelen, traditioneel gedateerd op 776 v.Chr., waar atleten alles betwistten van korte sprints tot langere afstanden. Hardlopen was een manier om fysieke uitmuntendheid te tonen, niet alleen om te overleven. In de middeleeuwen verdween die sportieve geest naar de achtergrond, vooral levend gehouden als training voor soldaten en boodschappers, voordat de belangstelling voor lichamelijke conditie herleefde en georganiseerde wedstrijden weer begonnen op te duiken als onderdeel van lokale festiviteiten.

Het moderne tijdperk

In de negentiende eeuw kreeg hardlopen zoals wij het kennen echt vorm, met formele wedstrijden, gestandaardiseerde regels en, in 1896, de heropleving van de Olympische Spelen in hun moderne vorm. De twintigste eeuw maakte er vervolgens een wereldwijd podium van. Atleten als Jesse Owens, Emil Zátopek en Paavo Nurmi werden begrippen, en hun prestaties rekten op wat mensen geloofden dat het menselijk lichaam kon over zowel de sprint als de afstand.

Het latere deel van de eeuw bracht de marathonboom, toen langeafstandslopen uit de eliterangen naar het grote publiek overwaaide. Wedstrijden als de marathons van Boston, New York en Londen groeiden uit tot enorme evenementen die zowel topatleten als gewone mensen op zoek naar een persoonlijke finish aantrekken. Die democratisering is in de eenentwintigste eeuw alleen maar versneld, met gps-horloges, trainingsapps en virtuele wedstrijden die de drempel verlagen voor mensen die zichzelf nooit atleet zouden hebben genoemd.

Het veld verbreden

Onderdeel van dat verhaal is de lange strijd voor vrouwen om überhaupt mee te mogen doen. Pioniers als Kathrine Switzer, die in 1967 fameus de marathon van Boston liep toen vrouwen daar officieel niet mochten, en olympisch sprintster Wilma Rudolph hielpen de deuren openbreken. Tegenwoordig lopen vrouwen op elke afstand en op elk niveau, wat de moderne hardloopgemeenschap veel dichter bij de hele mensheid brengt dan de sport ooit is geweest. Voor een activiteit die begon als pure overleving is dat een passende plek om te zijn aanbeland.